Đặc sản thịt khô gác bếp Tây Bắc

0
842

Nghĩ về Tây Bắc là không chỉ nghĩ về những thửa ruộng bậc thang, những đồi núi trùng điệp trong cái vẻ đẹp hoang sơ của núi rừng mà còn nhắc chúng ta nghĩ về một nền văn hóa đa dạng, đầy màu sắc, đó không chỉ là văn hóa tâm linh, tín ngưỡng mà còn là văn hóa ẩm thực.

 Bởi ẩm thực không đơn giản chỉ là món ăn cho vào miệng là xong, là qua bữa, qua ngày mà còn là cảm nhận sự chân thành, tình cảm của người nấu gửi gắm vào đấy, là sự “ vấn vương” của người thưởng thức với hương vị của từng món ăn. Và không có gì gọi là quá nếu nói rằng thịt khô gác bếp Tây Bắc là một món ăn để lại cho thực khách nhiều ấn tượng khó quên nhất mà dù có đi đến đâu, xa bao lâu, chỉ cần thoáng qua có gì gợi về kỷ niệm Tây Bắc là sẽ nhớ đến nó như một hình ảnh đặc trưng của núi rừng hoang sơ mà kỳ vỹ này.

Thịt khô gác bếp xuất phát từ nhu cầu đời sống hàng ngày của bà con dân tộc và được sáng tạo từ người Thái đen bởi xưa kia nguồn thực phẩm chưa phong phú như bây giờ, thức ăn cũng không phải cứ xuống chợ hàng ngày mà mua được, tất cả đều trong vườn nhà mà có, thế cho nên việc phải mổ một con trâu hay một con bò để lấy thịt ăn là chuyện bình thường vào lúc đó. Thế nhưng làm sao ăn hết trong vài ngày, làm thế nào để giữ được thịt lâu mà không bị ôi thiu là câu hỏi khó dành cho bà con dân tộc lúc bấy giờ. Vậy mà bằng sự sáng tạo đến không ngờ, đồng bào nơi đây đã nghĩ ra cách treo thịt lên gác bếp, dùng sức nóng của khói bếp làm cho thịt khô dần và chín một cách từ từ, vừa giữ được thịt lâu hỏng mà lại có nguồn thực phẩm sạch ăn quanh năm.

* Cách chế biến thịt khô gác bếp:

Mới nghe qua cách chế biến thì nghe có vẻ đơn giản thế thôi, nhưng để làm được một mẻ thịt khô gác bếp hay còn gọi là thịt hun khói không phải là điều dễ dàng, đòi hỏi người chế biến không chỉ khéo léo mà còn phải tỉ mỉ và kỹ càng, từ khâu lựa chọn nguyên liệu đến khâu tẩm ướp sao cho miếng thịt sau khi khô ngấm đều gia vị mà lại không bị mất đi vị ngọt và độ thơm tự nhiên vốn có của nó. Nên chăng gọi đây chính là “ nghệ thuật ẩm thực” mà người tạo ra chính là một nghệ sĩ tài hoa.

dac-san-thit-kho-gac-bep

Để làm thịt khô gác bếp thì phải lựa những miếng thịt còn tươi, vừa được xẻ ra còn đang nóng hổi như phần thịt vai, thịt bắp của những con trâu, bò hoặc lợn, sau đó đem lọc bỏ bớt những phần mỡ, gân bám trên thịt để khi treo lên gác bếp sẽ nhanh khô hơn và khi ăn  thì không bị quá dai do có quá nhiều gân ( đối với thịt trâu, bò). Sau khi thịt được làm sạch, rửa qua nước để cho thật khô rồi thái thành những miếng dài có độ dày vừa phải đem tẩm ướp cùng các loại gia vị như tỏi, ớt, muối cùng nước của các loại lá rừng đã giã nhỏ lọc bỏ phần bã, và không thể bỏ qua mắc khén – một loại hạt tiêu rừng có hương thơm đặc trưng của núi rừng Tây Bắc để khoảng 1 đến 2 giờ cho thịt ngấm đều gia vị rồi mới đem treo lên gác bếp, những ngày đầu thì dùng củi hoặc bã mía đun để tạo khói liên tục trong vòng từ 5 đến 7 giờ để mỡ trong thịt chảy bớt ra, thịt sẽ khô nhanh hơn và đảm bảo vệ sinh hơn, tránh được những vi khuẩn làm hỏng thịt trong thời gian đầu, đến khi mặt thịt hơi se lại thì hàng ngày khi thổi cơm khói bếp tiếp tục làm cho thịt khô lại và chín một cách từ từ, từ ngoài vào trong, bởi vậy mà thịt khô gác bếp có một đặc trưng dễ nhận thấy là bên ngoài lúc nào cũng có màu nâu đen của khói ám nhưng bên trong lại có màu đỏ hồng đẹp mắt mà vẫn giữ được vị ngọt tự nhiên của thịt.

* Cách thưởng thức thịt khô gác bếp:

dac-san-thit-kho-gac-bep-1

Đồng bào dân tộc có cách thưởng thức thịt gác bếp rất độc đáo, mỗi lần ăn chỉ dùng dao xẻo lấy một miếng đủ ăn chứ không hạ cả miếng thịt xuống, dùng tay xé nhỏ từng thớ thịt rồi chấm với chẳm chéo – một loại muối đặc biệt của người vùng cao.

Ngày nay thịt khô được lui tới nhiều nơi thành thị, vì không có gác bếp cũng chẳng dùng củi để đun nên việc có khói bếp để giữ miếng thịt được lâu là điều khó khăn của chốn đô hội, vì thế người ta dùng ngăn đá tủ lạnh để bảo quản thịt khô, dùng túi nilong buộc chặt miếng thịt khô lại để tránh hơi nước tủ lạnh bám vào thịt, trước khi ăn cho thịt khô gác bếp vào lò vi sóng nướng lại khoảng chừng 5, 7 phút hoặc cho vào nồi hấp cách thủy khoảng 10 phút để cho thịt mềm ra, dùng sống dao hoặc chày đập dập miếng thịt cho dễ xé thành những sợi nhỏ, đem chấm với tương ớt thì hợp khẩu vị vô cùng, vị ngọt của thịt, vị cay cay của tiêu ớt như hòa quyện lấy nhau tạo nên một hương vị đậm đà, hấp dẫn cho món ăn.

Thịt khô gác bếp là một đặc sản Tây Bắc mà du khách không nên bỏ qua khi dừng chân nơi đây, trong sương chiều mây phủ mà được ngồi bên bếp lửa hồng nhâm nhi rượu cần với thịt khô chấm với chẳm chéo thì ngon “ quên sầu”, đây cũng là một sản phẩm được nhiều du khách lựa chọn về làm quà biếu trong chuyến du lịch của mình. Hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vẫn kỹ hơn về thịt khô gác bếp Tây Bắc bạn nhé!

Xem thêm:  Thịt trâu gác bếp, món ngon của núi rừng Tây Bắc